Hình thành các mấu chốt trong sự phản đối ĐGH Francis

Bài của biên tập viên John L, Allen Jr. ngày 17 tháng Bảy, 2016.

Không có sự mới lạ trong ý tưởng đối lập với giáo hoàng, hoặc là từ hàng giáo phẩm Công giáo hoặc các cơ sở. Điều gì gần như mới mẻ ngày nay là phong cách riêng của Đức giáo hoàng, vũ trụ  truyền thông, và sự phân cực tăng tốc của nền văn hóa, vốn làm cho tất cả mọi thứ dường như to hơn và tởm lợm hơn.

Bất cứ ai có mắt cũng có thể thấy rằng có báo động và chống đối Giáo hoàng Francis ở ngoài kia, nhưng cố gắng để hiểu tính nghiêm trọng hoặc phát tán thế nào mà nó thường có thể được chứng minh một cách khó khăn đến ngạc nhiên. Chắc chắn, dấu hiệu dội ngược là không khó tìm.

Tháng trước, một bình luận viên Fox News công khai kêu gọi đức Francis từ chức, nói rằng đó là lúc đặt dấu chấm hết cho ông “giáo hoàng thiếu khôn ngoan và kiêu ngạo”. Tuần này, các nhà hoạt động phò sự sống và ủng hộ gia đình phát hành một video, có một giám mục phụ tá từ Kazakhstan, cầu xin với đức Francis để “kết thúc sự nhầm lẫn”, họ tin rằng những tuyên bố của ngài đã tạo ra các vấn đề như kết hôn, ly hôn, Hiệp thông và giáo dục giới tính.

Mặt khác, Đức Hồng Y Donald Wuerl của Washington, DC, trong một cuộc phỏng vấn gần đây với trang Crux nói rằng trong kinh nghiệm của ngài có sự nhiệt tình to lớn cho cách tiếp cận mục vụ theo định hướng của Đức Giáo Hoàng, và rằng những người “bị đe dọa” hay “không hài lòng” chiếm “rất ít”.

Thực tế là gì? Đối với mức độ bình chọn để làm sáng tỏ, dường như phần lớn ở về phía lý lẻ của  đức Wuerl.

Một cuộc khảo sát toàn cầu WIN / Gallup của người dân ở 64 quốc gia hồi tháng ba, ví dụ, cho thấy rằng đức Francis đã có một đánh giá phê duyệt 85 phần trăm người Công Giáo, chỉ có 6 phần trăm nói rằng ấn tượng của họ là bất lợi. Nếu chúng ta tính ra trong 1,2 tỷ người Công giáo trên thế giới thì có tới 1,02 tỷ người ủng hộ ĐGH và chỉ có 72 triệu người phản đối.

Đương nhiên, 72 triệu vẫn là một con số lớn – nếu những người này thành lập đất nước của họ, nó sẽ là nước lớn thứ 20 trên thế giới, đứng kế nước Đức – nhưng so với tổng dân số Công giáo thì nó quá nhỏ. Hơn nữa, lấy bất kỳ thời điểm nào, quý vị cũng có thể nhận được 6 phần trăm người Công giáo không đồng ý với hầu hết mọi thứ – cho dù trái đất xoay quanh mặt trời, ví dụ, hoặc là 2 cộng với 2 thực sự bằng 4.

Như một vấn đề lịch sử, mọi giáo hoàng đã phải đối mặt với sự chống đối, bao gồm từ các giám mục của các ngài. Đó là sự thật của Thánh Gioan Phaolô II và đức Benedict XVI, cũng giống như đó là sự thật của chính Thánh Phêrô. Ngày nay có hơn 5.000 giám mục Công giáo trên thế giới, và ý tưởng rằng họ sẽ luông đồng hành phía sau mọi người về tất cả mọi điều là một tưởng tượng đầy hoang tưởng.

Nếu tất cả đều là trường hợp khó xử, thì người ta thường nhận được cảm giác gì, hoặc là từ báo chí hoặc ngay cả phương tiện truyền thông xã hội, rằng có một cái gì đó mới lạ hoặc đáng chú ý về sự chống đối đức Francis? Có lẽ ba yếu tố giúp giải thích nó.

Phong cách của đức Francis

Trong nhiều cách khác nhau, Giáo hoàng Francis đã khuyến khích một phong cách thật thoải mái trong Giáo Hội, lên đến và bao gồm cả các giám mục của Giao Hội, điều mà có lẽ có nghĩa là mọi người sẵn sàng hơn để được nói thẳng thắn về lời phàn nàn và mối quan tâm của họ.

Rõ ràng, đức Francis đã yêu cầu các giám mục tham gia trong hai Thượng Hội Đồng Giám mục của ngài về gia đình là hãy “mạnh dạn nói” và ngài cũng nói với giáo dân trong Ngày Giới trẻ Thế giới tại Brazil là hãy “gây nên một mớ hỗn độn.”

Ngài nhấn mạnh nhiều lần rằng Công giáo không có gì để lo sợ từ cuộc thảo luận công khai và mạnh mẽ.

Mặc nhiên, chính đức Francis khó là một mô hình của sự kiềm chế. Ngài cho các cuộc phỏng vấn, tham gia vào các cuộc họp báo thoải mái, và tham gia vào các cuộc họp báo kiểu vấn đáp ngẫu hứng, trong đó ngài nói mà không cần suy nghĩ.

Cho rằng, rất nhiều người Công giáo, trong đó có một số giám mục, có lẽ đã kết luận rằng nếu Đức Giáo Hoàng không có vấn đề trong chuyện làm mà không suy tính trước, thì tại sao tôi phải làm thế? Nói cách khác, có lẽ những gì mới mẻ không phải là việc của những lời chỉ trích, nhưng mà mọi người cảm thấy ít bị ức chế về việc thể hiện nó.

Phương tiện tuyền thông toàn cầu

Đối với những người cắm đầu vào các cuộc thảo luận Vatican thời Thánh Gioan XXIII hoặc Chân Phước Phaolô VI, ý tưởng rằng một số giám mục bảo thủ có thể bị thất vọng với đường hướng phóng khoán dưới một giáo hoàng coi là tiến bộ hơn, và có thể mang lại tiếng nói đến những người  bất mãn đó, khó có thể là mặc khải.

Ví dụ, có một câu chuyện đùa nói về Đức Hồng Y người Ý tên là Alfredo Ottaviani, một người lãnh đạo của cánh bảo thủ ở Công đồng Vatican II. (1962-1965). Chuyện là thế này : Ottaviani đang đi ngang qua thị trấn ở Rome và gọi một chiếc taxi, nói rằng “Hãy đưa tôi đến hội đồng.” Người tài xế taxi, nhìn lại và nhận ra ngài là ai, liền chở ngài đến Trent.

Những gì mới mẻ trong những năm đầu thế kỷ 21 là những thứ trước đây được cho là chuyện tán gẫu hoặc chuyện vui trong bữa tối thì giờ đây trở nên rình rang, hoặc dưới hình thức của phương tiện truyền thông xã hội hoặc ý kiến với các phóng viên, vốn trở thành cảm giác tức thời thông qua nơi gây tiếng vang của phương tiện truyền thông.

Ví dụ, sau khi ĐGH Francis gần đây cho biết trong một cuộc họp báo trên máy bay rằng các Kitô hữu có thể nợ người đồng tính một lời xin lỗi, Đức Hồng y Wilfrid Fox Napier của Nam Phi đã dùng tài khoản Twitter của mình để đề nghị cho phản ứng này: “Cảm ơn Chúa tôi sống ở châu Phi, nơi mà chúng tôi căn đức tin của chúng tôi vào lời giảng dạy Kinh Thánh và Giáo Hội, chứ không phải mọi cuộc phỏng vấn của giáo hoàng! ”

Bởi vì đức Napier đã được coi là một phần của khối truyền thống trong Thượng Hội Đồng Giám Mục, rằng lời tweet ấy ban đầu được xem như là một cú đánh hết sức mạnh vào Giáo Hoàng. Với tất cả sự trung thực, thật rất dễ dàng có được một vụ ầm ỉ phủ sóng truyền thông về những lời nói của giáo hoàng. Trong bất kỳ trường hợp nào, lời tweet của đức Napier và phản ứng nó đã tạo ra những minh họa rằng những điều mà các giám mục (và những người công giáo khác khởi đầu và gây ảnh hưởng) đã dùng để nói hạ giọng giờ đây đang bị khuếch đại, vì người ta dễ dàng hơn nhiều để biến bất cứ điều gì thành một cái cớ nổi danh.

Sự phân cực

Ít nhất là ở phương Tây, ngày nay chúng ta sống trong một thế giới càng phân cực hơn, trong đó sự phân chia giữa trái và phải vẽ lên con đường một vạch phân cắt lớn về nơi trú ngụ xem ra là khá nhiều điều.

Trong những năm 1980, các “cuộc chiến văn hóa” chỉ xảy ra trên sân khấu (cụm từ này bởi James Davison Hunter thậm chí chưa được phổ biến cho đến năm 1991.) Do vậy khi những người tự cho mình là người tự do Công giáo đã chỉ trích đức Gioan Phaolô II, thật dễ dàng hơn cho họ để nói những thứ như, “ĐGH đã bị phụ nữ che mắt, nhưng thành tích của ngài về đối thoại giữa các tôn giáo và công bằng xã hội là rất ấn tượng.”

Tương tự như vậy, những người bảo thủ khó chịu về một điều này hay một điều khác có thể luôn luôn nói, “Chắc chắn rồi, chúng ta không thích Assisi, hoặc những gì ngài nói về án tử hình, nhưng đây cũng là giáo hoàng đang dẫn đầu cuộc thập tự chinh chống lại chủ nghĩa cộng sản và chỉ trích một nền Văn Hóa Chết”.

Ngày nay, phe bảo thủ – những người phản đối một khía cạnh nhất định của nào đó về chức giáo hoàng của đức Francis thường dường như cảm thấy buộc phải loại bỏ tất cả, gạt bỏ bất cứ thứ gì xuất hiện thuận lợi hơn đối với cái nhìn của họ như là vẻ bề ngoài hay thói đạo đức giả, trong khi nhiều người tự do ủng hộ Giáo hoàng” bất chấp bất kỳ kiểu chỉ trích nào coi là “thù ghét Giáo Hoàng” chứ không làm mọi điều, như một số người nghĩ rằng ngài là một sự thất vọng đối với phụ nữ, hoặc những người đồng tính, hoặc lạm dụng tình dục, hoặc bất cứ điều gì”.

Tận cùng trong sự phản đối ĐGH Francis là gì trong ba năm rưỡi qua? Dưới đây là một viên đạn trúng đích.

Trong thực tế, vấn đề có thể không lớn hơn những gì mà các giáo hoàng khác đã phải đối mặt, và có rất ít bằng chứng để người ta ngăn chặn ngài theo đuổi chương trình nghị sự của mình. Tuy nhiên, vấn đề có thể có vẻ to hơn và tởm lợm hơn trước – điều mà có lẽ chỉ là một phần cuộc trưng cầu về đức Francis, và rất nhiều về nền văn hóa.

TC chuyển dịch từ: https://cruxnow.com/analysis/2016/07/17/opposition-francis-seem-louder-popes/